Napad padaczkowy jest wynikiem nieprawidłowej aktywności elektrycznej mózgu i może przejawiać się na różne sposoby. Napady mogą obejmować drgawki, gwałtowne ruchy, a także omamy węchowe lub słuchowe. Chory może doświadczać utraty przytomności, nieruchomego spojrzenia lub powtarzać mimowolnie pewne gesty. Aby skutecznie pomóc osobie w trakcie napadu, ważne jest, aby zachować spokój i postępować zgodnie z podstawowymi zasadami pierwszej pomocy.

Podstawowe zasady pierwszej pomocy przy napadzie padaczkowym

Poniższe zalecenia odnoszą się głównie do uogólnionych napadów z drgawkami, w których widoczne są gwałtowne ruchy. Pamiętaj, że nie można zatrzymać rozpoczętego napadu, ponieważ jest on niezależny od woli osoby chorej. Często chory nagle pada na ziemię, a Ty nie masz możliwości, aby temu zapobiec.

Co robić, gdy jesteś świadkiem napadu padaczkowego?

1. Zachowaj spokój i zimną krew

  • Nie panikuj ani nie krzycz. Spokojne podejście pomoże Ci udzielić skutecznej pomocy i zapewni komfort poszkodowanemu.

2. Nie przesuwaj chorego, chyba że znajduje się w niebezpiecznym miejscu

  • Jeśli osoba jest w pozycji mogącej zagrażać jej bezpieczeństwu, np. na środku ulicy lub w pobliżu ostrych przedmiotów, delikatnie przesuń ją w bezpieczne miejsce.
  • W przeciwnym razie nie próbuj przesuwać ani podnosić chorego – pozwól napadowi przebiec swobodnie.

3. Zabezpiecz otoczenie chorego

  • Usuń z zasięgu osoby wszystko, co mogłoby spowodować obrażenia, np. meble, ostre lub ciężkie przedmioty.

4. Nie wkładaj niczego do ust chorego

  • Nigdy nie próbuj wkładać czegokolwiek do ust osoby w trakcie napadu. Może to doprowadzić do zranienia jamy ustnej lub zadławienia się.

5. Rozluźnij odzież wokół szyi

  • Rozwiąż krawat lub poluzuj kołnierz, aby poszkodowany mógł swobodnie oddychać.

6. Ułóż osobę na boku po zakończeniu napadu

  • Po ustąpieniu drgawek delikatnie ułóż osobę na boku. Pozwoli to na łatwiejszy odpływ śliny i otwarcie dróg oddechowych.
  • Podłóż pod głowę poduszkę, złożony sweter lub kurtkę, aby uniknąć urazów przy kontakcie z twardą powierzchnią.

7. Pozwól choremu odpocząć

  • Po napadzie osoba często czuje się zmęczona, oszołomiona lub zdezorientowana. Pomóż jej odpocząć w spokojnym otoczeniu i pozostań z nią, aż w pełni odzyska świadomość.

Kiedy wezwać pomoc medyczną?

Napady padaczkowe na ogół ustępują samoistnie po kilku minutach, jednak w pewnych sytuacjach konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego. Zrób to, gdy:

  • Napad trwa dłużej niż 5 minut – przedłużone napady mogą stanowić zagrożenie dla życia.
  • Natychmiast po pierwszym napadzie pojawia się kolejny – może to świadczyć o niebezpiecznym stanie padaczkowym.
  • Utrata przytomności utrzymuje się przez kilka minut po zakończeniu napadu.
  • Osoba ma trudności z oddychaniem lub nie odzyskuje pełnej świadomości.
  • Osoba ma wysoką gorączkę – gorączka może wskazywać na dodatkowe zagrożenie.
  • Poszkodowany jest wyczerpany lub słaby przez długi czas po napadzie.
  • Osoba jest w ciąży lub choruje na cukrzycę.
  • Chory odniósł uraz podczas napadu, np. doznał skaleczenia lub złamania.
  • To pierwszy napad u danej osoby – niektóre napady mogą być objawem innych schorzeń.

8. Zostań z osobą do czasu zakończenia napadu lub przyjazdu pomocy

  • Twoja obecność i wsparcie mogą pomóc osobie uspokoić się po napadzie. Jeśli jesteś w stanie, spróbuj także liczyć czas trwania napadu – będzie to cenna informacja dla lekarzy.

Pierwsza pomoc przy napadzie padaczkowym opiera się na zapewnieniu bezpieczeństwa poszkodowanemu oraz nieinterweniowaniu w przebieg napadu. Nie próbuj zatrzymywać drgawek ani ingerować w ruchy ciała osoby. Zapewnij, aby miała wokół siebie wystarczająco miejsca i pozwól napadowi minąć, pozostając blisko i monitorując stan chorego.