Wstrząs anafilaktyczny to ciężka i potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna. Jest to nadwrażliwość organizmu na substancję, której normalnie nie uznaje za szkodliwą. Wstrząs anafilaktyczny może mieć różne przyczyny, takie jak: pokarmy, leki, ukąszenia owadów lub alergeny środowiskowe.

Wstrząs anafilaktyczny jest skutkiem gwałtownej reakcji układu immunologicznego na alergen. Po kontakcie z alergenem, organizm uwalnia dużą ilość histaminy i innych substancji chemicznych do krwiobiegu, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, wzrostu przepuszczalności naczyń i skurczu mięśni gładkich. To powoduje szereg objawów, które mogą obejmować:

  1. Obrzęk warg, języka, gardła lub innych części ciała, co może utrudniać oddychanie.
  2. Trudności w oddychaniu, duszność, świsty.
  3. Skurcze i bóle brzucha, wymioty, biegunka.
  4. Wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry.
  5. Zawroty głowy, utrata przytomności, omdlenie.

Wstrząs anafilaktyczny jest stanem nagłym i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Może prowadzić do upośledzenia funkcji narządów i w skrajnych przypadkach do zatrzymania krążenia. Dlatego niezwykle ważne jest, aby jak najszybciej wezwać pomoc medyczną.

Istnieje kilka kroków, które można podjąć, aby pomóc osobie ze wstrząsem, przed przybyciem profesjonalnej pomocy medycznej:

  1. Pomóż osadzić się w wygodnej pozycji: Pomóż osobie usiąść w pozycji, która ułatwia oddychanie. Jeśli osoba jest przytomna i ma trudności z oddychaniem, mogą lepiej czuć się w pozycji półsiedzącej, podpartej plecami. Dobrze jest również ułożyć chorego w pozycji leżącej z uniesionymi nogami.
  2. Sprawdź, czy osoba nosi zabezpieczenie medyczne: Jeśli osoba ma przy sobie zabezpieczenie medyczne, takie jak bransoletka lub naszyjnik z informacją o alergii, sprawdź, czy jest tam podany informacja o wstrząsie anafilaktycznym oraz zalecane procedury postępowania.
  3. Znajdź i usuń alergen, jeśli to możliwe: Jeśli wiesz, co wywołało reakcję alergiczną, pomóż osadzić się z dala od źródła alergenu. Na przykład, jeśli osoba została ukąszona przez owada, spróbuj usunąć żądło, jeśli jest widoczne i można je łatwo usunąć, jednak nie próbuj go wydobywać, jeśli jest to trudne lub może to powodować dodatkowe obrażenia.
  4. Szukaj EpiPen-a lub innych dostępnych leków: Jeśli osoba ma przy sobie EpiPen (adrenalina wstrzykiwana do uda) lub inny lek zalecony przez lekarza w przypadku wstrząsu anafilaktycznego, zapytaj o to i pomóż jej zastosować ten lek zgodnie z instrukcjami. Pamiętaj, że używanie EpiPen-a lub innego leku może wymagać wcześniejszego przeszkolenia.
  5. Obserwuj czynności życiowe: Uważnie obserwuj oddech i tętno osoby. Jeśli osoba przestaje oddychać lub traci przytomność, należy rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).

Niezależnie od podejmowanych działań, niezwykle ważne jest, aby jak najszybciej wezwać pogotowie ratunkowe. Wstrząs anafilaktyczny jest stanem zagrożenia życia, który wymaga pilnej interwencji medycznej.